Deskundigenonderzoek moet beter

Iedereen moet constructief meewerken om tot een substantiële verbetering van het deskundigenonderzoek te komen. Dat is van groot belang voor zowel het bedrijfsleven als de burger van dit land, stelt WILLIAM BUYSE.

De wijziging van het Gerechtelijk Wetboek – deel deskundigenonderzoek in de commissie Justitie is sinds enige tijd blijkbaar in een stroomversnelling gekomen. Er vonden onder meer hoorzittingen plaats met de actoren in het deskundigenonderzoek: rechters, advocaten en experts. De Federatie van Belgische Expertenverenigingen (Febex) – waarvan 13 beroepsverenigingen deel uitmaken – heeft daar constructief aan meegewerkt.

Wij willen de pijnpunten van het deskundigenonderzoek ondervangen. Het gaat dan vooral om de soms betwistbare kwaliteit van de experts, de te lange duurtijd van de expertise en de te hoge kosten. Vanuit de federatie zijn voorstellen geformuleerd om het deskundigenonderzoek op die punten te verbeteren.

Zo is het volgens onze vereniging noodzakelijk dat nationale lijsten van gerechtsdeskundigen worden opgesteld. Dat is nog steeds niet verwezenlijkt conform het gerechtelijk wetboek. De experts op de lijsten van de rechtbanken moeten voldoen aan strenge voorwaarden. Een ervan is een betere juridische basiskennis, waarbij een voortdurende vorming is vereist en de kwaliteit onderzocht moet worden. Op dat laatste punt kunnen beroepsverenigingen een positieve bijdrage leveren. Zij hebben al aanvaardingscriteria opgesteld en de experts worden al door een commissie beoordeeld. Enkel die beroepsverenigingen kunnen met hun specifieke kennis een beoordeling vormen van de technische kwaliteit van hun leden. Dat is ongetwijfeld niet mogelijk door de rechters of de advocatuur. De federatie is bereid die screening op zich te nemen, garanties te geven over de technische kwaliteit van de experts en experts voor te stellen om te fungeren op de lijsten, zonder daarom zichzelf beslissingsrecht te willen toe-eigenen.

Een deontologische code is reeds van toepassing. Er zijn ook lijsten opgesteld op basis van een algemeen aangenomen specialiteitenlijst zodat de rechters bekwame experts kunnen aanwijzen in functie van het type geschil. Ten slotte kan de officiële erkenning van de titel van deskundige een belangrijke factor betekenen.

Aanslepende expertises

De oorzaken van dikwijls lang aanslepende expertises zijn van velerlei aard. Ze worden onder meer veroorzaakt door partijen of raadslieden en een te lakse opvolging door sommige experts. Men kan dat oplossen door de termijnen verplichtend te stellen. Ook vereenvoudigde procedures voor kleine geschillen zijn aan te bevelen.

Een andere vaak gehoorde kritiek gaat over de te hoge kosten. Het aanslepend onderzoek is daarin een belangrijke factor. Het respecteren van termijnen zal daaraan al tegemoetkomen. Wij staan dan daarom ook helemaal achter het idee van de actieve rechter. Opeenvolgende replieken die raadslieden na elkaar geven zijn zonder twijfel oorzaak van oplopende kosten.

Tijdig betalen

Om bekwame experts te behouden bij de rechtbanken, is het noodzakelijk dat hun werkzaamheden tijdig vergoed worden. Daarbij wordt verwezen naar de recente klachten van gerechtsexperts in strafzaken. In burgerlijke zaken mag men niet vervallen in hetzelfde euvel. Een gerechtsexpert moet worden vergoed in overeenstemming met de vooruitgang van zijn werkzaamheden. De vergoeding moet ook overeenstemmen met de economische realiteit. Zo niet dreigt men geen bekwame gerechtsexperts meer te zullen vinden, met alle nadelige gevolgen van dien voor de burger, de bedrijven en ten slotte de rechtbanken.

Er zijn inderdaad de afgelopen tijd wel meer opmerkingen over justitie verschenen. Dat moet vermeden worden. Febex is als enige overkoepelende organisatie van experts in België bereid constructief mee te werken om tot een substantiële verbetering van het deskundigenonderzoek te komen, wat van groot belang is voor zowel het bedrijfsleven als de burger van dit land.

De auteur is vertegenwoordiger van Febex, de Federatie van Belgische Expertenverenigingen.